به‌الشرع » . وانگهى اين همه دعوت به تعقل و تفكر كه در قرآن است در هيچ كتابى نيست ، به عكس آنچه كه در « اقدس » است چنان‌كه مىگويد : « اگر صاحب امر به آسمان زمين گويد و به زمين آسمان ، كس را حق چون و چرا نيست » ، در صورتى كه اين قضيه مخالف عقل است . و اگر تحرى حقيقت و ازاله‌ى دين و مذهبى و معاشرت به عموم اهل اديان به روح و ريحان را هم بگوييد خواهم گفتن اين عقيده‌ى تمام فلاسفه و اهل تحقيق است و تازه اهل بهاء عامل به اين تعاليم نيستند ، چه از روى انصاف و تحقيق ، بهائيان متعصب‌ترين اقوام و مذاهبند » . « 1 » كشف حجاب بهائيان در ايران اولين فرقه‌اى بودند كه زمزمه‌هاى كشف حجاب و اختلاط بىمانع زنان و مردان بيگانه را تحت عنوان حريت نساء مطرح ساختند . در دوران مشروطه فرمانى از عبدالبهاء صادر شد كه زنان بهائى را از به كار بردن حجاب بازمىداشت و آنچه توسط رضاشاه به زور اجرا شد بدون سابقه نبوده است ؛ زيرا بهائيان در عصر مشروطه اولين گام‌هاى آن را برداشته بودند . در لوحى كه بهاء نوشته و به لندن ارسال كرده مىنويسد : حريت نساء ركنى از اركان امر بهائيت ! است و من دختر خود « روحا » خانم را به اروپا فرستاده‌ام تا دستورالعملى براى زن‌هاى ايرانى باشد . . . اگر در ايران زنى اظهار حريت نمايد فوراً او را پاره پاره مىكنند ، معذالك احباب روز به روز بر حريت نساء بيفزايند » . « 2 » رسيدن اين لوح به تهران ، بهائيان را به جوش و خروش انداخت و ابن ابهر يكى از بهائيان به تشكيل مجلس حريت قيام نمود . در اين جريان تاج‌السلطنه ، دختر ناصرالدين شاه هم در اين جلسات شركت مىكرد ؛ جلساتى كه هم فال بود و هم

--> ( 1 ) . خاطرات صبحى ، صص 281 - 282 ( 2 ) . همان ، ص 118